Merhaba Extremmutfak okurları! Bugün sizlerle “5. sınıfta yörünge nedir” konusunu ele alacağız.
Kayseri’nin Soğuk Sabahında Başlayan Bir Hatıra
Kayseri’nin kış sabahları hep serttir. Camın kenarına vuran buz gibi hava, sanki evin içine bile sızar. O sabahlardan biriydi. Üzerimde kalın mont, elimde yarısı ısırılmış bir ekmek arası, okul yolunda yürürken aklımda tek bir şey vardı: o gün fen bilimleri dersinde yeni bir konu anlatılacaktı.
Çocukken her şey ya çok büyüleyici ya da çok sıkıcı olurdu. Ortası yoktu. O gün bana göre dersin sıkıcı olma ihtimali daha yüksekti ama yine de içimde küçük bir merak kıpırdanıyordu. Sanki hayatımda bir şey değişecekmiş gibi değil de, zihnimin bir köşesine yeni bir kelime ekleyecekmişim gibi.
O kelime: yörünge.
5. Sınıfta İlk Kez “Yörünge” Kelimesiyle Karşılaşmak
Sınıfa girdiğimde soba yanıyordu. Metal kokusu ve tebeşir tozu birbirine karışmıştı. Tahta hâlâ önceki dersin izlerini taşıyordu. Öğretmenimiz tahtayı sildi, tebeşiri eline aldı ve hiçbir şey söylemeden büyük harflerle yazdı:
YÖRÜNGE
O an sınıfta bir sessizlik oldu. Çoğumuz kelimeyi ilk kez görüyorduk. Ben ise sanki daha önce duymuşum gibi ama nerede duydum, hatırlayamıyordum. Bu bile içimde garip bir huzursuzluk yarattı.
Öğretmen gülümsedi. O gülümseme, “bu konu önemli” demenin en sakin haliydi.
“Bugün yörüngeyi öğreneceğiz,” dedi.
O an içimden geçen şey çok netti: Ne kadar karmaşık olabilir ki?
Ama yanılmışım. Hem de çok.
Yörünge Ne Demekti? Çocuk Aklıyla Bir Sonsuzluk Denemesi
Öğretmen anlatmaya başladığında, kelimenin basit bir tanımdan ibaret olmadığını hissettim. Yörünge, bir cismin başka bir cismin etrafında izlediği yolmuş.
Ama “yol” dediği şey, bizim bildiğimiz sokak gibi değildi. Ne başlangıcı netti ne de sonu.
“Dünya Güneş’in etrafında döner,” dedi öğretmen. “Ay da Dünya’nın etrafında.”
O an kafamın içinde bir görüntü belirdi. Karanlık bir boşluk, içinde süzülen büyük bir küre ve onun etrafında dönüp duran daha küçük bir küre… Ama en tuhafı, bu hareketin durmamasıydı.
Ben çocukken her şeyin bir sonu olması gerektiğini sanıyordum. Koşarsın, yorulursun, durursun. Yaz biter, kış gelir. Oyun biter, eve dönersin.
Ama yörünge öyle değildi.
Hiç bitmiyordu.
İçimde ilk kez tarif edemediğim bir şey oluştu. Heyecan mıydı, yoksa biraz korku mu, emin olamıyordum.
Tahtanın Önünde Dönen Dünya ve İçimde Dönen Duygular
Öğretmen tahtaya küçük bir Dünya çizdi. Yanına Güneş koydu. Sonra Dünya’nın etrafına oval bir çizgi çizdi.
“İşte bu,” dedi. “Yörünge.”
O çizgiye baktım. Basit bir ovaldi. Ama bana birdenbire çok büyük bir şeyi anlatıyordu.
Sanki hayatın kendisi de böyleydi.
İçimde bir yer, “Bu çok kolay,” dedi. Ama başka bir yer, “Hayır, hiç anlamadın,” diye fısıldadı.
O an fark ettim ki ben sadece bir kelime öğrenmiyordum. Bir düzeni görüyordum. Her şeyin bir şeyin etrafında dönmesi fikri, çocuk zihnimde garip bir yankı oluşturmuştu.
O sırada yanımda oturan arkadaşım kâğıdına eğilmiş, Dünya’nın etrafına düzensiz bir daire çiziyordu. Çizgiler titrek, ama kendinden emin.
“Ben anlamadım,” dedi.
Ben de anlamamıştım aslında. Ama anlamış gibi yapıyordum. Çünkü 5. sınıfta anlamamak utanılacak bir şeydi.
Teneffüste Yörüngeyi Düşünmek
Zil çaldığında herkes bahçeye koştu. Soğuk hava yüzüme çarptı. Nefesim buhar olup kayboluyordu.
Ama ben koşmadım.
Bir köşeye oturdum. Gökyüzüne baktım. Bulutlar yavaşça hareket ediyordu. O an aklımda tek bir şey vardı: Acaba bulutların da bir yörüngesi var mı?
Bu düşünce bana gülünç geldi. Ama yine de içimden silemedim.
Çünkü öğretmen “her şeyin bir düzeni vardır” gibi bir şey söylemişti sanki. Ya da ben öyle anlamak istemiştim.
O sırada içimde bir boşluk hissettim. Çocukken bile bazen sebepsiz bir hüzün olur ya, işte öyle bir şeydi. Sanki dünya çok büyük, ben çok küçüktüm ve her şey benden bağımsız bir şekilde devam ediyordu.
Bir an, o düzenin içinde benim yerim neresi diye düşündüm.
Cevap yoktu.
Yıllar Sonra Aynı Kelimenin Geri Dönüşü
Aradan yıllar geçti.
Şimdi 25 yaşındayım. Kayseri’de aynı sokaklardan geçiyorum ama artık o sokaklar bana eskisi gibi gelmiyor. Her şey daha sessiz, daha ağır.
Bazen eski defterlerimi açıyorum. O 5. sınıf günlerine ait karalanmış sayfalar… “Yörünge: bir cismin başka bir cismin etrafında izlediği yol” yazıyor.
O cümleyi okuduğumda içimde tuhaf bir şey oluyor.
Çünkü artık sadece bir tanım değil benim için.
Hayatımın kendisini hatırlatıyor.
İnsanlar da bir şeylerin etrafında dönüyor sanki. Hayallerin, korkuların, bazen de ulaşamadığın bir geçmişin etrafında.
Ben de dönüyorum.
Ama hangi merkezin etrafında, bilmiyorum.
Yörüngeyi Anlamak Değil, Hissetmek
Şimdi geriye dönüp baktığımda şunu fark ediyorum: 5. sınıfta öğrendiğim şey aslında bir bilim konusu değildi sadece.
Bir düzen fikriydi.
Ama o zamanlar bunu kelimelerle ifade edemiyordum.
Sadece hissediyordum.
Dünya’nın Güneş’in etrafında dönmesi bana hem güven vermişti hem de ürkütmüştü. Çünkü bu düzenin içinde bir kontrol hissi yoktu. Her şey kendi yolunda gidiyordu ve sen sadece buna tanıklık ediyordun.
Hayat da biraz böyle değil mi?
Bazen biri geliyor hayatına, bir süre onun etrafında dönüyorsun. Bazen bir hayal oluyor merkez. Bazen de sadece boşluk.
Ve fark etmeden bir yörüngenin içine giriyorsun.
Bu yazımızda “5. sınıfta yörünge nedir” konusunu tüm detaylarıyla ele aldık. Extremmutfak sayfamızı takip etmeye devam edin!
Bir Çocuğun Anlamadığı Şeyleri Bir Yetişkinin Taşıması
Çocukken anlamadığım şeyleri şimdi daha iyi anlıyorum gibi hissediyorum ama bu bile tam doğru değil.
Belki de mesele anlamak değil.
Taşımak.
O gün sınıfta çizilen o oval çizgi hâlâ aklımda. Basit ama derin.
Şimdi o çizgiye başka bir gözle bakıyorum. Sanki sadece gezegenleri değil, insanları da anlatıyor.
Ben de bir yörüngenin içindeyim.
Geçmişimin, pişmanlıklarımın, umutlarımın etrafında dönüyorum. Bazen yaklaşarak, bazen uzaklaşarak.
Ve en tuhafı, bu döngüye alışmış olmam.
Kayseri Gökyüzü ve Bitmeyen Düşünceler
Akşamları Kayseri’nin gökyüzüne bakıyorum. Şehir ışıklarıyla yıldızlar bazen birbirine karışıyor.
O an yine o çocukluğum geliyor aklıma.
Sınıfta tahtaya yazılan “YÖRÜNGE” kelimesi.
O kelimeyi ilk gördüğümde hissettiğim şey hâlâ içimde bir yerde duruyor. Ne tamamen kaybolmuş ne de tam olarak anlaşılmış.
Sadece var.
Tıpkı Dünya’nın Güneş etrafında dönmesi gibi, ben de bazı düşüncelerin etrafında dönmeye devam ediyorum.
Ve belki de en önemlisi şu: artık bu döngüden kaçmak istemiyorum.
Çünkü bazı yörüngeler insanın kendisi oluyor.
Sitemizden Önerilen: Atatürk'ün en sevdiği hayvanın adı nedir ?